Hiç borcunuz olmayan bir kişiden ödeme emri alabilir, daha önce ödediğiniz bir borç için icra takibiyle karşılaşabilirsiniz. Bazen de hakkınızda açılan dosyayı banka hesabınıza haciz konulduğunda öğrenirsiniz.
İcra takibi başlatılması, talep edilen borcun gerçekten mevcut olduğunu tek başına göstermez. Ancak “Borcum yok, bir şey yapmama gerek yok” düşüncesi hak kaybına yol açabilir. Başvurulacak hukuki yol; takibin türüne, tebligata ve dosyanın hangi aşamada olduğuna göre belirlenir.
Borcum Olmadığı Hâlde İcra Takibi Başlatılabilir mi?
Genel haciz yoluyla ilamsız icra takibinde, alacaklı olduğunu ileri süren kişinin önceden mahkeme kararı alması her zaman gerekli değildir. Bu nedenle hiç doğmamış, ödenmiş veya miktarı yanlış hesaplanmış bir borç için ödeme emri gönderilmesi mümkündür.
Ödeme emrini aldığınızda öncelikle alacaklının kim olduğunu, borcun hangi gerekçeyle istendiğini ve talep edilen tutarı incelemelisiniz. Sözleşmeler, banka dekontları, makbuzlar ve yazışmalar bu değerlendirmede önem taşır.
İcra Takibine İtiraz Süresi Kaç Gündür?
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte itiraz süresi, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gündür. İtiraz icra dairesine bildirilir. Süresinde yapılan geçerli itiraz, itiraz edilen kısım bakımından takibi durdurur.
Borcun tamamına veya bir bölümüne, faize ve koşulları varsa yetkiye itiraz edilebilir. Takibin dayandığı adi senetteki imza size ait değilse, imzaya itirazın ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerekir.
Bu süre ve başvuru şekli bütün takiplerde aynı değildir. Çek veya senede dayanan kambiyo takipleri ile mahkeme kararına dayanan ilamlı takipler ayrıca değerlendirilmelidir.
İtiraz Süresini Kaçırdım, Yine de Borca Karşı Çıkabilir miyim?
İtiraz edilmemesi nedeniyle takibin kesinleşmesi, borcun gerçekten var olduğuna ilişkin bir mahkeme kararı anlamına gelmez.
Borcunuz bulunmadığını ileri sürüyorsanız menfi tespit davası gündeme gelebilir. Ayrıca tebligatın usulsüz olması veya kusurunuz olmaksızın itiraz edememeniz durumunda, koşullarına göre farklı başvuru yolları değerlendirilebilir.
Burada önemli olan, süreyi neden kaçırdığınızın ve dosyayı ne zaman öğrendiğinizin belirlenmesidir.
Menfi Tespit Davası Nedir?
Menfi tespit davası, bir borcun bulunmadığının mahkeme tarafından belirlenmesini sağlamak amacıyla açılır. Örneğin hiç kurulmamış bir borç ilişkisi veya ödendiği hâlde yeniden istenen bir alacak bakımından gündeme gelebilir.
Menfi Tespit Davası İcra Takibini Durdurur mu?
Davanın açılması, takibi kendiliğinden durdurmaz. Takipten önce açılan davada teminat karşılığında durdurma tedbiri verilebilir. Takip başladıktan sonra açılan davada ise İİK m. 72 kapsamında tedbirle takibin durdurulması mümkün değildir; koşulları varsa teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmesi önlenebilir. Bu ayrım, haciz riskinin değerlendirilmesinde önemlidir. (app.e-uyar.com)
Tebligat Muhtara Bırakılmışsa Geçerli midir?
Tebligatın muhtara bırakılması tek başına usulsüzlük anlamına gelmez. Geçerlilik, tebligatın hangi hükme göre yapıldığına ve gerekli işlemlerin yerine getirilip getirilmediğine bağlıdır.
Usulsüz tebligatta öğrenme tarihi önem taşır. Tebligat Kanunu uyarınca, muhatabın tebliği öğrendiği tarih esas alınabilir. Ancak bunun dosyada sonuç doğurabilmesi için uygun başvuruların süresinde yapılması gerekir. (mevzuat.adalet.gov.tr)
Bu nedenle “Evrakı elden teslim almadım, süre başlamamıştır” düşüncesiyle beklenmemelidir.
Borcum Olmadığını Nasıl İspat Edebilirim?
İspat yükü, tarafların iddialarına ve borcun dayandığı belgeye göre değişir.
Hiçbir borç ilişkisi kurulmadığını ileri sürmek ile borcun doğduğunu kabul edip sonradan ödendiğini söylemek farklıdır. Ödeme iddiasında banka dekontu ve makbuzlar önem taşırken, senede dayanan uyuşmazlıklarda belgenin niteliği ve ileri sürülen itirazlar ayrıca incelenir.
Bu nedenle yalnızca “Borcum yok” demek yerine, iddianın dayanağı ve mevcut belgeler birlikte değerlendirilmelidir.
Borcum Olmayan Parayı İcra Dosyasına Ödedim, Geri Alabilir miyim?
İcra tehdidi altında borçlu olmadığınız bir parayı ödemek zorunda kaldıysanız, koşulları varsa istirdat davası yoluyla geri isteyebilirsiniz. İİK m. 72 kapsamındaki bu davada, ödeme tarihinden itibaren bir yıllık süre önem taşır.
Devam eden menfi tespit davası sırasında ödeme yapılması hâlinde de davanın istirdat davası olarak sürdürülmesi gündeme gelebilir.
Haksız İcra Takibiyle Karşılaşınca İlk Ne Yapılmalı?
Öncelikle ödeme emri, tebligat evrakı ve takip dayanağı belgeler incelenmelidir. Ardından itiraz süresi, takibin kesinleşip kesinleşmediği ve haciz işlemleri kontrol edilmelidir.
Haksız icra takibinde doğru başvurunun zamanında yapılması, borcun bulunmadığını gösteren belgeler kadar önemlidir. İtiraz, usulsüz tebligat şikâyeti, menfi tespit ve istirdat yollarından hangisinin uygun olduğu dosyanın özelliklerine göre belirlenir.
Tüm bu hususlarda ayrıntılı bilgi almak için hukuk büromuzdan randevu alabilirsiniz.