Türkiye’de yabancı çalıştırmak isteyen işverenlerin veya Türkiye’de şirket kuran ya da bir şirkete ortak olan yabancıların en çok merak ettiği konuların başında çalışma izni için hangi şartların sağlanması gerektiği gelmektedir.
Çalışma izni başvurusunun yapılmış olması, iznin mutlaka verileceği anlamına gelmez. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı başvuruyu değerlendirirken işyerinin istihdam durumunu, mali yapısını, yabancıya ödenecek ücreti ve yabancının görevini dikkate almaktadır.
2026 yılı itibarıyla çalışma izni başvurularında özellikle 5 Türk vatandaşı istihdamı, işyerinin mali yeterliliği, yabancıya ödenecek ücret ve şirket ortağı yabancılar bakımından sermaye payı önem taşımaktadır.
1. Çalışma İzni İçin 5 Türk Çalışan Şartı Var mı?
Genel kural olarak evet.
Bilanço esasına tabi bir işyerinde çalıştırılmak istenen her bir yabancı için en az 5 Türk vatandaşının istihdam edilmesi esastır.
Örneğin genel değerlendirme kriterlerine tabi bir işletmede;
- 1 yabancı için en az 5 Türk vatandaşı,
- 2 yabancı için en az 10 Türk vatandaşı,
- 3 yabancı için en az 15 Türk vatandaşı
istihdam edilmesi gerekebilir.
Ancak 5 Türk çalışan şartı her yabancı ve her işyeri için istisnasız uygulanan bir kural değildir. İşyerinin niteliğine, yabancının Türkiye’deki yasal kalış geçmişine, faaliyet gösterilen sektöre ve diğer özel koşullara göre bu kriterin uygulanmadığı durumlar bulunmaktadır.
Bu nedenle yalnızca işyerinde 5 Türk çalışan bulunmadığı gerekçesiyle çalışma izni alınamayacağı sonucuna varmak doğru değildir.
2. 2026 Yılında 5 Türk Çalışan Şartının Önemli Bir İstisnası
2026 yılında çalışma izni kriterlerinde yabancılar açısından önemli bir istisna bulunmaktadır.
Başvuru tarihi itibarıyla son üç yıl içerisinde en az bir yıl süreyle Türkiye’de çalışma izni, ikamet izni veya uluslararası koruma kapsamında yasal olarak kalmış yabancıların yurt içinden yapılan çalışma izni başvurularında, aynı işyerinde bu kapsamdaki en fazla üç yabancıya kadar istihdam ve mali yeterlilik kriterlerinin uygulanmaması esastır.
Ancak bu durumda da çalışma izniyle çalışan yabancıların sayısının aynı işyerinde çalışan Türk vatandaşı sayısından fazla olmaması gerekmektedir.
Bu düzenleme 3 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir.
Dolayısıyla çalışma izni değerlendirilirken yabancının yalnızca mevcut ikamet iznine değil, son üç yıldaki Türkiye’de yasal kalış geçmişine de bakılması önem taşımaktadır.
3. İşyerinin Sermayesi Ne Kadar Olmalıdır?
Çalışma izni başvurularında işverenin mali yeterliliği de değerlendirilir.
Yeni kurulmuş ve henüz yıl sonu bilançosu ile yıllık gelir tablosu oluşmamış, bilanço esasına tabi bir işyerinde yabancı çalıştırılması için işyerinin ödenmiş sermayesinin en az 500.000 TL olması gerekmektedir.
Faaliyetine devam eden ve en az bir yıl sonu bilançosu bulunan bilanço esasına tabi işyerlerinde ise aşağıdaki şartlardan birinin sağlanması yeterlidir:
Ödenmiş sermayenin en az 500.000 TL olması veya Net satışların en az 8.000.000 TL olması,
Veya İhracatın en az 150.000 ABD Doları olması.
Dolayısıyla faaliyette bulunan bir şirketin mutlaka 500.000 TL ödenmiş sermayeye sahip olması gerekmeyebilir. Net satış veya ihracat kriterlerinden birinin karşılanması da mali yeterlilik açısından yeterli olabilir.
4. Yabancı Şirket Ortağı Çalışma İzni Alabilir mi?
Evet. Ancak Türkiye’de bir şirkete ortak olmak, yabancıya kendiliğinden çalışma hakkı sağlamaz.
Şirkette fiilen çalışacak veya şirketi yönetecek yabancı ortak bakımından çalışma izni gerekip gerekmediğinin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Bilanço esasına tabi bir işyerinde yeni işyeri açan veya mevcut bir işyerine ortak olan yabancının çalışma izni başvurusunda genel olarak; şirketin ödenmiş sermayesinin en az 500.000 TL olması, yabancı ortağın sermaye tutarının en az 500.000 TL olması
Ve yabancının ortaklık payının en az %20 olması aranmaktadır.
Bu üç şartın birlikte değerlendirilmesi önemlidir.
Örneğin bir yabancının şirkette %50 pay sahibi olması tek başına yeterli değildir. Yabancının şirketteki sermaye tutarının da Bakanlığın belirlediği asgari tutarı karşılaması gerekir.
5. Yabancı Şirket Ortağı İçin 5 Türk Çalışan Şartı Ne Zaman Başlar?
Şirket ortağı veya işyeri sahibi yabancılar açısından önemli bir kolaylık bulunmaktadır.
Yabancı ortağa verilecek ilk çalışma izninde, 5 Türk vatandaşı istihdamı şartının başvurunun ilk gününden itibaren sağlanması zorunlu değildir.
İlk çalışma izni bu konuda şerhli olarak düzenlenir ve çalışma izninin yedinci ayının başından itibaren işyerinde her ay en az 5 Türk vatandaşının istihdam edilmesi esas alınır.
Bu düzenleme özellikle Türkiye’de yeni şirket kuran yabancı yatırımcılar açısından önemlidir. Şirketin daha kuruluş aşamasında beş kişiyi istihdam etmesi yerine, ilk altı aylık dönemde faaliyetlerini oluşturabilmesine imkân tanınmaktadır.
Ancak yedinci aydan itibaren istihdam şartının sağlanmaması, sonraki çalışma izni süreçleri açısından sorun oluşturabilir.
6. Yabancı Ortağın Sermaye Payı 100.000 Dolar veya Üzerindeyse Ne Olur?
Yabancı şirket ortakları bakımından önemli bir diğer istisna ise yüksek sermaye payına ilişkindir.
Yabancı ortağın şirketteki sermaye payının 100.000 ABD Doları veya üzerinde olması halinde şirket ortağı yabancılar için öngörülen yukarıdaki sermaye, ortaklık oranı ve 5 Türk vatandaşı istihdamına ilişkin kriterler uygulanmamaktadır.
Bu nedenle yabancı yatırımcının çalışma izni başvurusu hazırlanırken yalnızca şirketin toplam sermayesine değil, yabancı ortağın şirketteki sermaye payının parasal değerine de bakılması gerekir.
7. Yabancı Çalışana Ne Kadar Maaş Ödenmelidir?
Çalışma izninde yalnızca çalışan sayısı ve şirket sermayesi değerlendirilmez. Yabancıya ödenecek ücret de önemlidir.
Bakanlık tarafından uygulanan kriterlere göre yabancıya ödenecek ücret, başvuru tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret üzerinden ve yabancının görevine göre belirlenmektedir.
Buna göre ücretin;
Üst düzey yöneticiler ve pilotlar için: asgari ücretin en az 5 katı,
Mühendis ve mimarlar için: asgari ücretin en az 4 katı,
Diğer yöneticiler için: asgari ücretin en az 3 katı,
Uzmanlık ve ustalık gerektiren işlerde: asgari ücretin en az 2 katı,
Ev hizmetleri ve diğer mesleklerde: en az asgari ücret düzeyinde olması gerekmektedir.
Bu nedenle çalışma izni başvurusunda yabancının görev tanımının doğru belirlenmesi önemlidir. İş sözleşmesinde gösterilen görev ile bildirilen ücretin birbiriyle uyumlu olması gerekir.
8. 5 Türk Çalışan Şartının Uygulanmadığı Başka Durumlar Var mı?
Evet. Çalışma izni değerlendirmelerinde sektör ve yabancının statüsüne göre çok sayıda özel düzenleme bulunmaktadır.
Örneğin belirli şartlar altında bilişim sektöründe uzmanlık gerektiren bazı görevlerde, eğitim sektöründeki bazı pozisyonlarda, Ar-Ge ve teknoloji geliştirme bölgelerinde, turizm sektöründeki belirli işletmelerde ve bazı özel nitelikli yabancılar bakımından genel istihdam veya mali yeterlilik kriterleri uygulanmayabilir.
Ayrıca son yıl net satışları 50.000.000 TL veya daha fazla olan işyerlerinde, beş yabancıya kadar yapılacak çalışma izni başvurularında genel istihdam kriteri uygulanmamaktadır.
Bu nedenle çalışma izni başvurularında yalnızca genel kurallara bakmak yerine, başvurunun herhangi bir istisna veya sektörel düzenleme kapsamında olup olmadığının ayrıca incelenmesi gerekir.
9. Kimler Genel Kriterlerden Muaf Olabilir?
2026 yılı itibarıyla belirli yabancılar bakımından istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterlerinin uygulanmaması öngörülmüştür.
Örneğin şartları sağlamaları halinde;
Türk vatandaşı anne, baba veya çocuğu bulunan yabancılar,
uzun dönem ikamet izni bulunan yabancılar,
en az üç yıldır Türk vatandaşı ile evlilik birliği içinde yaşayan yabancılar,
vatansız kişi kimlik belgesi sahipleri,
insani ikamet izni bulunan yabancılar,
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları
ve mevzuatta belirtilen diğer bazı yabancılar bu kapsamda değerlendirilebilir.
Ancak bir yabancının değerlendirme kriterlerinden muaf olması, çalışma izninin otomatik olarak verileceği anlamına gelmez. Bakanlık başvuruyu diğer mevzuat hükümleri ve uluslararası işgücü politikası kapsamında değerlendirmeye devam eder.
Çalışma İzni Başvurusundan Önce Şirket Yapısı İncelenmeli
Çalışma izni başvurularında yapılan en önemli hatalardan biri, şirketin ve yabancının gerekli şartları sağlayıp sağlamadığı incelenmeden doğrudan başvuru yapılmasıdır.
Özellikle yabancı şirket ortaklarında;
- şirket sermayesi,
- yabancının sermaye payı,
- ortaklık oranı,
- mevcut Türk çalışan sayısı,
- şirketin faaliyet süresi,
- net satış ve ihracat tutarı,
- yabancının Türkiye’deki ikamet ve çalışma geçmişi
birlikte değerlendirilmelidir.
Çünkü genel kriterleri sağlamıyor gibi görünen bir başvuru, yabancının statüsü veya şirketin faaliyet alanı nedeniyle bir istisna kapsamında olabilir.
Sonuç
2026 yılında yabancı çalışma izni alınabilmesi için tek bir şarttan söz etmek mümkün değildir.
Genel kural olarak her yabancı için 5 Türk vatandaşı istihdam edilmesi ve işverenin belirli mali yeterlilik şartlarını sağlaması aranmakla birlikte, yabancının Türkiye’deki yasal kalış süresi, şirket ortaklığı, sermaye payı, faaliyet gösterilen sektör ve işyerinin mali büyüklüğü gibi birçok durumda farklı kurallar veya istisnalar uygulanabilmektedir.
Özellikle yabancı şirket ortaklarının çalışma izni başvurularında, şirket kurulmadan veya ortaklık yapısı belirlenmeden önce çalışma izni kriterlerinin dikkate alınması ileride yaşanabilecek sorunların önüne geçebilir.
Her başvurunun yabancının statüsü ve işyerinin güncel durumu dikkate alınarak ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Çalışma izni değerlendirme kriterleri ve uygulama esasları değişebileceğinden başvuru öncesinde güncel mevzuat ve Bakanlık uygulamalarının kontrol edilmesi önerilir.